Βάσια Μανίκα | Corporate Wellbeing Innovator
Η συχνότερη ερώτηση που ακούω από τη διοίκηση όταν συζητάμε για Workplace Wellbeing είναι απολύτως εύλογη: «Πώς θα γνωρίζουμε ότι αυτό λειτουργεί;». Η απάντηση δεν βρίσκεται σε έναν μοναδικό αριθμό ούτε μόνο στον αριθμό συμμετοχών σε ένα workshop.
Η μέτρηση έχει αξία όταν βοηθά τον οργανισμό να πάρει καλύτερες αποφάσεις: τι χρειάζεται να συνεχίσει, τι να προσαρμόσει και πού να επενδύσει περισσότερο. Αν γίνεται απλώς για να αποδείξει εκ των υστέρων ότι μια δράση ήταν επιτυχημένη, χάνει μεγάλο μέρος της χρησιμότητάς της.
Η αξιολόγηση ξεκινά πριν από τη δράση
Πριν επιλεγούν οι δείκτες, χρειάζεται να οριστεί με σαφήνεια το πρόβλημα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει η στρατηγική. Διαφορετικούς δείκτες θα χρειαστεί ένας οργανισμός που αντιμετωπίζει υψηλό turnover, διαφορετικούς μια βιομηχανία με κόπωση και απαιτητικές βάρδιες και διαφορετικούς μια ομάδα γνώσης με προβλήματα αποσύνδεσης ή ασάφειας ρόλων.
Το επόμενο βήμα είναι το baseline: μια αξιόπιστη εικόνα του σημείου εκκίνησης. Χωρίς αυτό, η επιχείρηση μπορεί να καταγράψει μια μεταβολή, αλλά δυσκολεύεται να γνωρίζει αν αποτελεί βελτίωση, εποχική διακύμανση ή αποτέλεσμα μιας άλλης οργανωσιακής αλλαγής.
Τέσσερα επίπεδα μέτρησης
Μια ισορροπημένη αξιολόγηση χρειάζεται να συνδυάζει διαφορετικά επίπεδα δεδομένων. Κανένα από αυτά δεν αρκεί μόνο του.
- Εμπειρία εργαζομένων: ενέργεια, αντιλαμβανόμενο στρες, ψυχολογική ασφάλεια, σαφήνεια, υποστήριξη από τον manager, ικανοποίηση και δυνατότητα αποκατάστασης.
- Πρόσβαση και συμμετοχή: ενημέρωση, προσβασιμότητα, συμμετοχή στις δράσεις, ολοκλήρωση και αξιοποίηση των διαθέσιμων υπηρεσιών.
- Οργανωσιακές συνθήκες και ικανότητες: φόρτος, αυτονομία, ποιότητα συνεργασίας, ικανότητα managers να πραγματοποιούν ασφαλείς συζητήσεις και επάρκεια διαδικασιών παραπομπής.
- Επιλεγμένοι δείκτες λειτουργίας: απουσίες, υπερωρίες, turnover, retention, σφάλματα, συμβάντα ποιότητας ή ασφάλειας και feedback πελατών, όπου υπάρχει σαφής επιχειρηματική συνάφεια.
Το NIOSH Worker Well-Being Questionnaire αποτελεί ένα παράδειγμα ολιστικής προσέγγισης. Εξετάζει πέντε πεδία: την αξιολόγηση και εμπειρία της εργασίας, τις πολιτικές και την κουλτούρα, το φυσικό περιβάλλον και το κλίμα ασφάλειας, την κατάσταση υγείας και τις συνθήκες έξω από την εργασία. Δεν είναι απαραίτητο κάθε οργανισμός να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο εργαλείο, αλλά η δομή του υπενθυμίζει ότι η ευεξία δεν χωρά σε μία μόνο ερώτηση.
Μέτρηση δεν σημαίνει επιτήρηση
Τα δεδομένα ευεξίας χρειάζονται αυστηρή δεοντολογική διαχείριση. Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν τι συλλέγεται, γιατί συλλέγεται, ποιος θα έχει πρόσβαση και πώς θα χρησιμοποιηθεί. Όπου είναι δυνατόν, τα αποτελέσματα πρέπει να αναλύονται συγκεντρωτικά και να αποφεύγονται μεταβλητές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ταυτοποίηση μικρών ομάδων.
Το ίδιο το NIOSH υπογραμμίζει την προστασία της ανωνυμίας κατά τη χρήση του WellBQ. Παράλληλα, το ISO 45003:2021 τοποθετεί τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων μέσα σε ένα σύστημα συνεχούς βελτίωσης, με συμμετοχή των εργαζομένων και όχι με παρακολούθηση της προσωπικής τους υγείας.
Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΑΣ
«Δεν μετράμε τους ανθρώπους. Μετράμε αν ο οργανισμός δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για να μπορούν οι άνθρωποι να λειτουργούν.»
– Βάσια Μανίκα
Από τα δεδομένα στην απόφαση
Ένα καλό dashboard δεν προσπαθεί να περιλάβει τα πάντα. Επιλέγει λίγους δείκτες που συνδέονται με τον στόχο, τους παρακολουθεί με σταθερό τρόπο και τους συμπληρώνει με ποιοτικό feedback. Μια αύξηση συμμετοχής, για παράδειγμα, δείχνει ότι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποίησαν μια υπηρεσία. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι βελτιώθηκε η ευεξία.
Αντίστοιχα, μια μεταβολή στις απουσίες ή στο turnover δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε ένα πρόγραμμα. Η εποχικότητα, οι αλλαγές στελέχωσης, η αγορά εργασίας και άλλες επιχειρηματικές αποφάσεις μπορεί να επηρεάζουν τους ίδιους δείκτες. Η υπεύθυνη αξιολόγηση συνδυάζει δεδομένα, πλαίσιο και χρόνο.
Η πρακτική ακολουθία είναι απλή: ορίζουμε τον στόχο, καταγράφουμε baseline, υλοποιούμε, ακούμε, επανεκτιμούμε και προσαρμόζουμε. Έτσι η μέτρηση δεν λειτουργεί ως τελική ετυμηγορία, αλλά ως μηχανισμός μάθησης.
Στην ErgoProlipsis, η μέτρηση εντάσσεται στον σχεδιασμό του προγράμματος από την αρχή, με δείκτες που ταιριάζουν στον οργανισμό, στις ομάδες και στον πραγματικό στόχο της παρέμβασης.
Αν θέλετε να σχεδιάσουμε ένα πλαίσιο αξιολόγησης με επιχειρηματική χρησιμότητα και σεβασμό στους ανθρώπους, επικοινωνήστε μαζί μας.
Ενδεικτικές πηγές
Σχετικά με τη συγγραφέα
Η Βάσια Μανίκα είναι Corporate Wellbeing Innovator, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων και Executive & Health Coach. Με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στη συνεργασία με ανθρώπους, ομάδες και οργανισμούς, σχεδιάζει evidence-informed παρεμβάσεις που συνδέουν την ευεξία με την ηγεσία, την κουλτούρα και τη βιώσιμη απόδοση.
© Βάσια Μανίκα / ErgoProlipsis, 2026. Αναδημοσίευση μόνο με σαφή αναφορά στη συγγραφέα, στην αρχική πηγή και με ενεργό σύνδεσμο.
