Βάσια Μανίκα | Corporate Wellbeing Innovator
Μία από τις φράσεις που με προβληματίζει περισσότερο στις επιχειρήσεις είναι: «Οι άνθρωποί μας πρέπει να γίνουν πιο ανθεκτικοί». Συνήθως εκφράζει μια αληθινή ανάγκη. Οι ομάδες καλούνται να διαχειριστούν αλλαγές, πίεση, αβεβαιότητα και αυξημένες απαιτήσεις. Η διατύπωση, όμως, μπορεί εύκολα να μεταφέρει όλη την ευθύνη στον εργαζόμενο.
Ανθεκτικότητα δεν σημαίνει να συνηθίζουμε την υπερφόρτωση ούτε να παραμένουμε σιωπηλοί όταν κάτι δεν λειτουργεί. Σημαίνει ότι μπορούμε να προσαρμοζόμαστε, να ανακάμπτουμε, να αξιοποιούμε τους διαθέσιμους πόρους και να ζητάμε έγκαιρα υποστήριξη χωρίς φόβο.
Ανθεκτικότητα δεν είναι σιωπηλή αντοχή
Ένας εργαζόμενος μπορεί να φαίνεται εξαιρετικά ανθεκτικός επειδή συνεχίζει να αποδίδει μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Αν, όμως, για να το επιτύχει καταναλώνει διαρκώς τα αποθέματά του, παραμελεί την υγεία του ή αισθάνεται ότι δεν μπορεί να μιλήσει, η εικόνα αυτή δεν είναι βιώσιμη.
Η ουσιαστική ψυχική ανθεκτικότητα περιλαμβάνει ευελιξία, αυτορρύθμιση, δυνατότητα μάθησης και αποκατάστασης. Περιλαμβάνει, επίσης, τη σχέση με την ομάδα και το περιβάλλον: αν υπάρχει σαφήνεια, εμπιστοσύνη, χρόνος ανάκαμψης και πρόσβαση σε βοήθεια όταν χρειάζεται.
Το περιβάλλον είναι μέρος της εξίσωσης
Οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την ψυχική υγεία στην εργασία περιλαμβάνουν οργανωσιακές παρεμβάσεις, εκπαίδευση managers και εργαζομένων, καθώς και ατομική υποστήριξη. Η λογική είναι σημαντική: η πρόληψη δεν περιορίζεται στην ενδυνάμωση του ατόμου, αλλά εξετάζει και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους του εργασιακού περιβάλλοντος.
Το διεθνές πρότυπο ISO 45003:2021 κινείται στην ίδια κατεύθυνση, παρέχοντας οδηγίες για τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στο πλαίσιο ενός συστήματος Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Η ανθεκτικότητα, επομένως, δεν είναι μόνο προσωπική δεξιότητα. Είναι και αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζεται, διοικείται και βιώνεται η εργασία.
Ποιες συνθήκες βοηθούν τους ανθρώπους να ανακάμπτουν
- Σαφείς ρόλοι και ρεαλιστικές προτεραιότητες, ώστε η αβεβαιότητα να μην γίνεται μόνιμη κατάσταση.
- Διαχειρίσιμος φόρτος και πραγματικός χρόνος ανάκαμψης μετά από απαιτητικές περιόδους.
- Βαθμός αυτονομίας στον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας, όπου αυτό είναι εφικτό.
- Managers που ακούν, αναγνωρίζουν σημάδια πίεσης και μπορούν να προσαρμόζουν προσωρινά τις απαιτήσεις.
- Ψυχολογική ασφάλεια, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να πουν «δεν γνωρίζω», «χρειάζομαι βοήθεια» ή «βλέπω έναν κίνδυνο».
- Πρόσβαση σε κατάλληλα εργαλεία, υπηρεσίες και επαγγελματική υποστήριξη.
Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΑΣ
«Ανθεκτικότητα δεν είναι να αντέχεις όλο και περισσότερα. Είναι να διαθέτεις πόρους, σχέσεις και περιβάλλον που σου επιτρέπουν να επανέρχεσαι χωρίς να εξαντλείσαι.»
– Βάσια Μανίκα
Ποιος είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης
Η εκπαίδευση στη διαχείριση άγχους, στην αυτορρύθμιση, στην επίγνωση και στις δεξιότητες επικοινωνίας έχει ουσιαστική θέση. Προσφέρει γλώσσα, πρακτικές και επιλογές που ο άνθρωπος μπορεί να αξιοποιήσει στην καθημερινότητά του. Δεν χρειάζεται να την απορρίψουμε. Χρειάζεται να την τοποθετήσουμε στο σωστό πλαίσιο.
Παράλληλα, οι managers δεν χρειάζεται να λειτουργούν ως ψυχολόγοι. Χρειάζεται να γνωρίζουν τα όρια του ρόλου τους, να πραγματοποιούν ασφαλείς συζητήσεις, να αναγνωρίζουν πότε απαιτείται παραπομπή και να μπορούν να εξετάζουν τι μέσα στην εργασία επιβαρύνει ή προστατεύει την ομάδα.
Μια αποτελεσματική στρατηγική Ευεξίας στην Εργασία υποστηρίζει ταυτόχρονα το άτομο, τον manager και το σύστημα. Εκεί η ανθεκτικότητα παύει να είναι απαίτηση και γίνεται οργανωσιακή ικανότητα.
Ας σχεδιάσουμε μαζί ένα πρόγραμμα ανθεκτικότητας που δεν ζητά απλώς από τους ανθρώπους να αντέχουν. Επικοινωνήστε με την ErgoProlipsis.
Ενδεικτικές πηγές
Σχετικά με τη συγγραφέα
Η Βάσια Μανίκα είναι Corporate Wellbeing Innovator, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων και Executive & Health Coach. Με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στη συνεργασία με ανθρώπους, ομάδες και οργανισμούς, σχεδιάζει evidence-informed παρεμβάσεις που συνδέουν την ευεξία με την ηγεσία, την κουλτούρα και τη βιώσιμη απόδοση.
© Βάσια Μανίκα / ErgoProlipsis, 2026. Αναδημοσίευση μόνο με σαφή αναφορά στη συγγραφέα, στην αρχική πηγή και με ενεργό σύνδεσμο.
