Βάσια Μανίκα | Corporate Wellbeing Innovator
Ένα από τα πιο παραπλανητικά σημάδια σε μια επιχείρηση είναι ένα γεμάτο γραφείο, μια πλήρης βάρδια ή μια ομάδα που δεν καταγράφει πολλές απουσίες. Η φυσική παρουσία δεν σημαίνει πάντοτε και πλήρη λειτουργικότητα.
Στις συζητήσεις μου με managers και ομάδες, συχνά βλέπω ότι το πρόβλημα γίνεται ορατό μόνο όταν έχει ήδη μετατραπεί σε καθυστερήσεις, λάθη, ένταση ή αποχώρηση. Μέχρι τότε, ο άνθρωπος εξακολουθεί να βρίσκεται στη θέση του και να προσπαθεί. Αυτή είναι η σιωπηλή περιοχή του presenteeism.
Τι είναι το presenteeism
Ο όρος περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία ένας εργαζόμενος είναι παρών στην εργασία, αλλά λόγω προβλήματος σωματικής ή ψυχικής υγείας, κόπωσης ή έντονης πίεσης δεν μπορεί να λειτουργήσει στο επίπεδο που θα μπορούσε υπό καλύτερες συνθήκες.
Δεν πρόκειται για τεμπελιά ούτε για έλλειψη επαγγελματισμού. Πολύ συχνά αφορά ανθρώπους με υψηλό αίσθημα ευθύνης, οι οποίοι συνεχίζουν να εργάζονται ενώ έχουν εξαντλήσει σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων τους. Η προσπάθεια υπάρχει, αλλά η συγκέντρωση, η ενέργεια και η συναισθηματική διαθεσιμότητα έχουν περιοριστεί.
Γιατί το κόστος παραμένει αόρατο
Η Deloitte UK υπολόγισε το 2024 ότι η χαμηλή ψυχική υγεία κοστίζει στους εργοδότες του Ηνωμένου Βασιλείου περίπου 51 δισ. λίρες ετησίως. Το presenteeism αποτέλεσε τη μεγαλύτερη συνιστώσα, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 24 δισ. λιρών. Τα ποσά αφορούν τη βρετανική αγορά και δεν μεταφέρονται αυτομάτως σε κάθε χώρα ή επιχείρηση, αναδεικνύουν όμως την κλίμακα ενός κόστους που δεν εμφανίζεται εύκολα σε έναν πίνακα απουσιών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η κατάθλιψη και το άγχος οδηγούν παγκοσμίως σε απώλεια περίπου 12 δισ. εργάσιμων ημερών τον χρόνο και σε περίπου 1 τρισ. δολάρια χαμένης παραγωγικότητας. Αυτές οι εκτιμήσεις δεν σημαίνουν ότι κάθε πτώση απόδοσης οφείλεται στην ψυχική υγεία. Υπενθυμίζουν ότι η υγεία και η δυνατότητα εργασίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένες.
Πώς εμφανίζεται στην καθημερινή λειτουργία
Το presenteeism δεν έχει μία μόνο εικόνα. Μπορεί να εκφράζεται με πιο αργή επεξεργασία πληροφοριών, δυσκολία λήψης αποφάσεων, περισσότερα λάθη, απόσυρση από τη συνεργασία ή αδυναμία διαχείρισης μιας συνηθισμένης έντασης. Μπορεί επίσης να κρύβεται πίσω από υπερβολικές ώρες εργασίας, όταν ένας άνθρωπος χρειάζεται όλο και περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει το ίδιο έργο.
Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές: προβλήματα ύπνου, μυοσκελετικός πόνος, άγχος, burnout, οικονομική ανασφάλεια, φροντίδα μέλους της οικογένειας, χρόνια νόσος ή ένα εργασιακό περιβάλλον με διαρκείς διακοπές και αντικρουόμενες απαιτήσεις. Για αυτό χρειάζεται προσοχή πριν αποδοθεί η δυσκολία σε ατομική στάση.
Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΑΣ
«Το presenteeism είναι συχνά η σιωπηλή μορφή απουσίας: το σώμα βρίσκεται στη δουλειά, αλλά η ενέργεια, η συγκέντρωση και η δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής δεν είναι διαθέσιμες.»
– Βάσια Μανίκα
Τι μπορεί να κάνει ο οργανισμός
Η αντιμετώπιση δεν σημαίνει παρακολούθηση των ανθρώπων ούτε συλλογή ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Σημαίνει ότι ο οργανισμός παρατηρεί υπεύθυνα τα μοτίβα της λειτουργίας του και δημιουργεί ασφαλείς διαδρομές υποστήριξης.
- Εξετάζει συγκεντρωτικά δεδομένα για απουσίες, υπερωρίες, λάθη, turnover και φόρτο, χωρίς να μετατρέπει τους δείκτες σε έλεγχο προσώπων.
- Εκπαιδεύει τους managers να αναγνωρίζουν αλλαγές στη λειτουργικότητα και να πραγματοποιούν ασφαλείς, μη διαγνωστικές συζητήσεις.
- Δημιουργεί εμπιστευτικές επιλογές παραπομπής και έγκαιρης υποστήριξης.
- Επανεξετάζει προτεραιότητες, ρόλους, staffing και πρακτικές που διατηρούν την υπερφόρτωση.
- Ακούει το ποιοτικό feedback των εργαζομένων, ώστε οι αριθμοί να ερμηνεύονται μέσα στο πραγματικό πλαίσιο.
Το Workplace Wellbeing αποκτά επιχειρηματική αξία όταν βοηθά τον οργανισμό να αναγνωρίζει νωρίς τι μειώνει τη λειτουργικότητα και να παρεμβαίνει πριν η δυσκολία γίνει απουσία, σύγκρουση ή αποχώρηση.
Δείτε πώς οι υπηρεσίες και τα εργαλεία Workplace Wellbeing μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες της δικής σας επιχείρησης.
Ενδεικτικές πηγές
Σχετικά με τη συγγραφέα
Η Βάσια Μανίκα είναι Corporate Wellbeing Innovator, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων και Executive & Health Coach. Με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στη συνεργασία με ανθρώπους, ομάδες και οργανισμούς, σχεδιάζει evidence-informed παρεμβάσεις που συνδέουν την ευεξία με την ηγεσία, την κουλτούρα και τη βιώσιμη απόδοση.
© Βάσια Μανίκα / ErgoProlipsis, 2026. Αναδημοσίευση μόνο με σαφή αναφορά στη συγγραφέα, στην αρχική πηγή και με ενεργό σύνδεσμο.
